TSSB ve OKB Arasında Bir Bağlantı Var mı?

55 0

Travma sonrası stres bozukluğu ve obsesif kompulsif bozukluk birbiriyle ilişkili olabilir.

Anahtar Noktalar

  • İnsanlar, üzücü bir olaya tanık olmaya ve deneyimlemeye tepki olarak TSSB geliştirebilir. Genellikle olay kişiler için ne kadar zaman geçsede tekrar eder
  • TSSB’si olan bireylerin yaklaşık dörtte biri de OKB’ye sahiptir. OKB’si olan bireyler genellikle istenmeyen düşüncelere sahiptir ve başa çıkmak için tekrarlayan davranışlar geliştirirler.
  • Araştırmalar, bazı insanların travmaya maruz kaldıktan sonra takıntılı davranışlar geliştirmeye daha elverişli olduğunu gösteriyor.

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), korkunç bir olayın yaşanması ya da bir olaya tanık olunmasıyla ortaya çıkar. İnsanlar travmatik olayla ilgili kalıcı geri dönüşler ve tekrarlanan düşünceler yaşarlar. Bu olaylardan kaçınmak için genellikle tetikleyicilerden ya da travmanın hatırlattıklarından uzak durmaya çalışırlar.

TSSB’ si olanlar genellikle diğer zihinsel sağlık durumlarından mustariptir. TSSB’si olan 4 kişiden 1’inde ayrıca obsesif- kompulsif bozukluk (OKB) vardır. OKB’ye sahip olan bireyler, müdahaleci ve uygunsuz hissettiren tekrarlayan ve kalıcı düşünceler, dürtüler ve davranışlar yaşarlar. Kaygıyı azaltmanın bir yolu olarak sıklıkla takıntılı tekrarlayan davranışlar sergilerler ya da zihinsel ritüellere katılırlar.

Travma Obsesif Davranışlara Neden Olabilir

SONY DSC

Araştırmalar, bireylerin beyinlerindeki olayı yanlış yorumladığı ve başa çıkmanın bir yolu olarak tekrarlayan davranışlara yol açan müdahaleci düşünceler üretti için,  bazı insanların travmaya maruz kaldıktan sonra obsesif davranışlar geliştirmeye daha müsait olduğunu ileri sürdü.

TSSB ve OKB teşhisi konan Christine travmatik bir cinsel saldırıya maruz kaldı ve bir röportajında hikayesini paylaştı:

“Ellerimi zorla yıkadım ve günde birkaç kez duş aldım. Kendimi kirli hissettim ve ritüel bana başıma gelenleri yıkayıp atıyormuşum gibi bir his verdi. Bazen elimi o kadar sık ​​yıkadım ki cildim kurudu, kızardı ve çatladı. Bunu yapmayı bırakamadım; Sanki kokusunu hala üzerimde hissedebiliyor gibiydim. Sürekli kirli olma düşüncesi içerisindeydim. O kadar kötüye gitti ki, sanki etrafımdaki her şey kirliydi ve bu yüzden günde birkaç kez takıntılı bir şekilde kıyafetlerimi yıkıyor ve odamı temizliyordum. Temizlik ritüellerim genellikle günde dört ila beş saat sürerdi.”

Araştırmalar, travmatik çocukluk deneyimlerinin de obsesif düşünceleri ve kompulsiyonları tetikleyerek OKB ile sonuçlanabileceğini göstermiştir. Denise çocukluk travmasının bir yetişkin olarak davranışlarını nasıl etkilediğini anlattı:

“Aslında hiçbir şey olmadığında bile evimden bir kaçış yolu bulmaya yönelik güçlü bir dürtüm var. Ben gençken, alkolik babam öfkesini kaybedebilir ve eline geçen her şeyi mahvedebilirdi. Bu yüzden kendimi güvende hissetmedim ve birkaç kez kaçtım. Şu anda bir yetişkin olarak evimde kalamıyorum ve evimde kendimi rahat hissedemiyorum. Güvende olduğumu mantıklı bir şekilde bilsem bile zihnim genellikle garip seslere takılır ve tehlikeden şüphelenir. Uyumadan önce her zaman kapıların kilitli olup olmadığını kontrol ediyorum. Her şeyi zorunlu olarak organize eder ve listelerim. Ayrıca her şeyi takıntılı bir şekilde temizliyor ve yıkıyorum. Bu benim için sakin ve kontrollü hissetmemin bir yolu.”

Kathy, emekli bir büyükanne, Killing Fields Kamboçya Soykırımı sırasında, ailesinin diri diri gömüldüğüne tanık olduğu ve ardından gözaltı kamplarında ağır çalışmaya ve açlığa maruz kaldığına tanık olduğu defalarca travma yaşadı. Bir röportajda, çevresini kontrol etmeye yönelik zorlayıcı dürtülerini paylaşıyor:

“Elime geçen her şeyi toplayıp saklıyorum. Kullanacak veya yiyecek hiçbir şeyim olmaması korkusuyla, bir şeyleri saklamak için güçlü bir zorlama hissediyorum. Şu anda Kanada’da olduğumu ve açlıktan ölmeyeceğimi veya bir şeylerimin bitmeyeceğini biliyorum, ama kendime engel olamıyorum. Çocuklarım evde ihtiyacım olmayan şeylerle dolu olduğundan şikayet ediyor: tek kullanımlık plastik kaplardan karton kutulara kadar her şey. Ama etrafımda çok şey varken daha sakin ve güvende hissediyorum.”

Birlikte Meydana Gelen TSSB ve OKB Üzerine Daha Fazla Araştırmaya İhtiyaç Var

OKB davranışları genellikle sosyal işleyişin önüne geçebilir. Kathy açıkladı:

“Evimi her gün takıntılı bir şekilde temizliyor ve yeniden düzenliyorum, eşyaların nasıl yerleştirildiğiyle asla tatmin olmuyorum. Bu düzenlemeler günümün birçok saatini kaplıyor. Bu benim için sakin ve güvende hissetmemin bir yolu. Her şeyin bir yeri vardır ve biri eşyalarımı yanlış yere koyduğunda patlayıcı bir öfke duyardım. Çok arkadaşım yok çünkü onları evime davet etmiyorum. Artık yetişkin çocuklarım bile sık sık ziyaret etmek istemiyor. Bazen bu yüzden kendimi yalnız hissediyorum.”

Şu anda, komorbid TSSB ve OKB’yi tedavi etmek için herhangi bir kılavuz bulunmamaktadır. Çoğu zaman, her iki teşhisi de olan kişiler, her iki durum da özel tedavi gerektirdiğinden daha az etkili bir şekilde tedavi edilir. Etkilenenlerin uygun bakımı almasını sağlamak için daha fazla finansman ve araştırma gereklidir.

Sizin de farkında olmadan yaptığınız ritüelleriniz var mı? Belki de yaptığınız ritüeller OKB ile ya da TSSB ile bağlantılı olabilir.

Yazar: Robert T Muller Ph.D.

Kaynak

Yazan/Derleyen: Zeynep Epdenli

Bir cevap yazın