Filial Terapi Nedir ?

33 0

Duygusal sorunlarla mücadeleye yönelik büyük ve artan ihtiyaç, psikoterapistler için etkili yöntemlerin araştırılmasına yönelik ihtiyacı ortaya çıkartmıştır. Bu noktada ise erken çocukluk yaşamında yaşanan sorunların araştırılması ve bu dönemde yaşanabilecek sorunlara dair etkili psikoterapi yöntemlerine dair araştırmaların önemi büyüktür. Çünkü erken çocuklukta meydana gelen problemler bir kez nispeten düzenli hale geldiğinde, bu sorunların çözümü için ayrılan uzun sürelere rağmen sonuca ulaşmakta her zaman başarılı olunamamaktadır.

Amerikan Psikoloji Birliği (APA) başkanlığı da yapmış olan Nicholas Hobbs 1963 yılında yaptığı konuşmasında ise klinik psikoloji alanındaki profesyonellerin en az %50’sinin 20 yaş altındaki kişilerle ilgili çalışmasını ve ayrıca elimizdeki klinisyen kaynaklarının bir kısmının ise bu 20 yaş altındaki grup ile ilgilenen ebeveynlere aktarılması gerektiğini belirtmiştir. Bu noktada Hobbs hem daha fazla kişiye yardımcı olabilmek adına hem klinisyenlerin araştırma yapma süreçlerini geliştirmek amaçlarıyla yeni yöntemlerin geliştirilmesi gerektiğini de belirtmiştir.

Filial terapi ise bu noktada karşımıza çıkan yeni terapi ekollerinden birisidir. Filial kelime anlamı olarak evlat anlamına gelmektedir ve baktığımızda ise evlat terapisi olarak adlandırmak çok yanlış olmayacaktır. Filial terapi de ebeveynler  ile çocukları arasında terapötik bir ilişki kurulması amaçlanır ve ebeveynler buna yönelik olarak eğitilirler. Ebeveyn ve çocuk arasında yaşanan bu terapötik ilişkiye dair Freud ve Rogers da olumlu görüşlere sahiptir. Buna yönelik olarak 1957 yılında Natalie Fuchs (Carl Rogers’ın kızı) babasının teşvikiyle kızıyla beraber evde yaptıkları terapi seanslarının sonucunda tuvalet eğitiminde yaşadıkları sorunda büyük bir ilerleme kaydetmişlerdir.

Filial Terapi nasıl işliyor?

Filial terapi 3 genel aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamalara daha yakından bakmak istersek

  1. Aşama: Filial Terapinin ilk aşaması ebeveynlerin bir terapist tarafından eğitilmesini içermektedir. Yapılacak olan terapötik seansların başarılı geçmesi ve çocukla yapılacak doğru iletişim açısından bu eğitim bölümü önemlidir. 1. Aşamanın da ilk kısmında ebeveynlere, basit ve ebeveynler açısından kişisel olarak anlamlı olan terimlerle bu terapötik seansların önemi, çocuğun özgür bir şekilde duygularını ve düşüncelerini ifade etmesinin sağlanması gerektiği aktarılır. Bu özgür düşünce ortamı için de ebeveyn ve çocuğu arasında oyun oynama seansları düzenlenir. Bu seanslarda ise oyuncaklara zarar verilmemesi ve çocuğa veya ebeveyne fiziksel olarak acı verecek hiçbir faaliyetin yapılmaması gibi belirli sınırlar dahilinde, çocuğun aktivitelerinin çocuk tarafından tam olarak belirlenmesi istenir. Çocuk oyun esnasındaki bu özgür ifade ortamıyla kendi isteklerini, duygu ve düşüncelerini aktarır ve ebeveynden de bu aktarımlara empatik bir yaklaşımla yaklaşılması ardından ise bu duygu ve düşüncelere anında karşılık verilmesi istenir. Bir diğer nokta da ise çocuğa sınırların öğretilmesi adına belirlenen sınırlar katı bir şekilde uygulanarak çocuğa duygu ve düşüncelerinin kabul edildiği ancak bazı davranışlara da müsamaha gösterilemeyeceği öğretilir. Genel olarak bu seanslarla çocuktan ebeveyne doğru gelişen daha özgür iletişim ile çocuğa daha fazla öz-yönetim, öz saygı ve öz güven duygusu kazandırmak gibi amaçlar hedeflenir.1. Aşamanın ikinci kısmında ise ebeveynler evde bu seanslara başlamadan önce kendi veya başkasının çocuklarıyla bu rollerini oynamaya çalışırlar ve bu roleplay bir grup ile beraber tartışılarak geliştirilmeye çalışılır. Bu grup seanslarında terapist ebeveynin rolünü açık bir şekilde belirler.
  2. Aşama: Yaklaşık 6-8 seans sonrasın ebeveynler kendilerini hazır hissettiklerinde evlerinde çeşitli oyun kitleri ile beraber çocuklarıyla seanslarını gerçekleştirmeye başlarlar. Yapılan bu seanslar kayıt altına alınarak grup ile beraber değerlendirilir, tartışılır.
  3. Aşama: Terapi bu şekilde devam eder ve çocuk üzerinde terapinin başarılı olup olmadığı grup tarafından değerlendirilir ve terapi son bulur.

Filial Terapi’de Ebeveynlere Neler Öğretilir?

Filial Terapi esnasında klinisyen ebeveynlere çeşitli eğitimler vermektedir. Bunlardan kısaca bahsetmek gerekirse;

  1. Seans Yapılandırması: Seans Yapılandırması eğitimi sonucunda ebeveynler çocuklarıyla seansa nasıl başlanacağını ve bitirileceğini öğrenir ve çocuk ise bu seansların normal hayattan farklı olduğunu anlar.
  2. Empatik Dinleme: Empatik dinleme aracılığı ile ebeveynlerin çocuklarının duygularına uyum sağlamalarına ve onları kabul ve onlara anlayış göstermeleri sağlanır
  3. Çocuk Merkezli Hayali Oyun Oynama: Filial terapide oyun oynanmaktadır ancak bu oyun çocuk merkezlidir. Filial Terapi eğitimine katılmış ebeveynler çocuklarının seçtikleri rollere bürünmeyi ve çocuklarının isteklerine göre oynamayı öğrenirler.
  4. Sınır Çizme: Çocuklara seanslar esnasında yaptıkları davranışları kendi kendilerine düzeltmeleri için imkan tanınır ancak çocuğun davranışını düzeltmediği durumlarda öğretilen sınır çizme ile ebeveynlerin çocuğu üzerinde otorite kurması sağlanır.

Yazar : Psikolog Uğur Can Çelik

Kaynakça : 1 , 2

Bir cevap yazın